U okviru javne rasprave o novom Zakonu o sportu Crne Gore, Streličarski savez Crne Gore uputio je Ministarstvu sporta Crne Gore svoje primjedbe i sugestije na Nacrt zakona. Pimjedbe su podijeljene na načelne i pojedinačne, a dopis u cjelini objavljujemo i na našem sajtu.

 

Poštovani,

Ispred Streličarskog saveza Crne Gore – SSCG, naconalnog sportskog saveza za sport streličarstvo, registrovanog 2008. godine, dostavljamo vam naše primjedbe na nacrt zakona o sportu koji je u javnoj raspravi.

Primjedbe su podijeljene u dva segmenta: (1) generalne, (2) konkretizovane, od 1. do 6. Primjedbe prate konkretni predlozi.

Molimo da naš dopis i primjedbe u prilogu pažljivo sagledate i uvažite.

(I) Generalna primjedba na proceduru

Smatramo da je Ministarstvo sporta moralo obaviti razgovor sa svim nacionalnim sportskim savezima Crne Gore, uključući i naš, bez razdvajanja na „velike“ i „male“ saveze – sportove. Jedino tako je radna grupa za izradu zakona mogla imati uvid u početno stanje, kapacitete, potrebe, teškoće – u cilju formulisanja zakona o sportu za naredni period. Osim uobičajenog pozivanja na diskriminaciju, takav prilaz je sporan po osnovu činjenica:

  • U periou pred poslednje OI u Rio de Ženeiru, od svih crnogorskih sportista i ekipa, ubjedljivo prvi je uspio da izbori olimpijsku vizu predstavnik u malom i indivudualnom sportu, Milivoj Dukić iz Herceg Novog, dok su trofejne sportske ekipe kakva je vaterpolo reprezentacija, hvatale zadnji voz za plasman na OI. Dukić se, u uporednom smislu, jedriličarstva i „velikih“ loptaških sportova u Crnoj Gori, sa dugom tradicijom, sportskom infrastrukturom i profesionalizovanim savezima – može smatrati entuzijastom i sportistom amaterom;
  • Naš savez je u prethodnih 9 godina postojanja saveza i 11 godina postojanja klubova, postigao važne razvojne rezultate: streličarstvo je u CG postavljeno sa nule, savez osposobljen opremom da realizuje međunarodne turnire (mete, semafori, prateća oprema), klubovi podržani opremom i obukom, godišnje realizujemo dva državna prvenstva (u dvorani i napolju) te još bar 2 otvorena turnira, više takmičara saveza je pohađalo obuke svjetske federacije, a u takmičarskoj sferi postignuti su rezultati koji su pokazali da je ovaj sport pustio korijene u Crnoj Gori. Neki od njih su: a) medalja na centralnoevropskom kupu CEEC 2011 (Milan Šekularac), b) medalja na međunarodnom turniru u Bugarskoj (Milan Borović, pobjeda nad u tom trenutku aktuelnim svjetskim prvakom u dvorani Javorom Hristovim), c) medalje na turnirima u bivšoj Jugoslaviji, uključujući otvorena prvenstva Srbije, Hrvatske i dr, u disciplinama klasični luk (olimpik) i složeni luk, itd.
  • Na rang listi takmičara u formatu „Field archery“ (najsloženija vrsta turnira) takmičar M. Šekularac je posle sezone 2010 te učešća na otvorenim prvenstvima Hrvatske i Srbije koja se boduju, na Evropskom i Svjetskom prvenstvu 2009 u Francuskoj i 2010 Mađarskoj (na oba bio na  sredini  tabele  plasmana)  bio rangiran oko 60. mjesta od ukupno 600 rangiranih takmičara;
  • Miješani tim (mixed team) ekipa  u  sastavu  Mina Šibalić,  Milan Borović,  je na igrama malih zemalja u San Marinu ove godine osvojila 3 mjesto, u konkurenciji  zemalja  sa  mnogo  jačom  ekonomskom  moći i tradicijom streličarstva, u stilu  klasični (olimpijski) luk.

Iz svega rečenog, može se zaključiti da je podjela na „male“ i „velike“ sportove odnosno nacionalne saveze, arbitrarna, te apelujemo na vas na transparentno komuniciranje sa svima u narednom periodu.

(II) Konkretne primjedbe na nacrt

  1. Preregistracija saveza

Uslov da je za (pre)registrovanje saveza potrebno 8 klubova  određenog sporta, kako stoji u  nacrtu novog zakona, doveo bi do gašenja našeg saveza i posledično propasti našeg sporta u Crnoj Gori na duži period.

Dosadašnjim zakonskim rešenjima bilo je predviđeno da nacionalne saveze mogu osnovati 3 kluba istog sporta. Poslednjim zakonom, definisano je i da savez može nastaviti sa radom ako zbog prestanka rada klubova u savezu ostanu dva aktivna kluba.

U  ovom  trenutku  u  Crnoj  Gori  egzistira  6  registrovanih  klubova  za  streličarstvo (Podgorica, Savina, Kotor, Tivat, Luštica-Bay, Danilovgrad). Od toga je punopravnih članova saveza u ovom trenutku tri (3), a pridruženih (privremenih) članova tri (3). Aktivnih klubova, intenzitetom i formom kakvu mu želimo  imati i na čijem razvoju radimo, imamo 3, uz 1 najmlađi klub koji obećava perspektivan rad. To su klubovi sa stabilno regulisanim uslovima u pogledu sale / prostora za treninge zimi, terena za treninge ljeti, klupske opreme, i dr.

Mi nismo jedini sport u Crnoj Gori sa, u ovom trenutku, relativno malim brojem klubova, a koji postiže dobre i razvojne i takmičarske rezultate. U tom smislu, broj klubova ne smije biti osnov za diskriminisanje i nanošenje štete sportu kao javnom interesu.

Savez funkcioniše skladno, solidarno, volonterski, i uspješno, sa jasno definisanim pravilima,  zapisanim u statutu i pratećim pravilnicima, kojih su svi svjesni, u čijoj izradi su učestvovali svi, a dostupna su na web strani saveza.

U registru takmičara koji  je u stalnom ažuriranju, od donošenja takmičarskog pravilnika saveza, u ovom trenutku imamo 20 registrovanih takmičara, dominantno seniora. U prethodnim godinama, je broj učesnika na dvoranskim prvenstvima Crne Gore, koja su pogodna za sve uzrastne kategorije, discipline i sve nivoe vještine, oba pola, ovaj broj je dostizao 50.

U uslovima odredbi novog zakona koji je u proceduri, u bojazni smo koliko postojećih klubova će uspješno realizovati preregistraciju, s obzirom kako su postavljene propozicije za istu.

Predlog:  Da minimalni broj klubova za (pre)registraciju saveza bude tri.

  1. Preregistracija klubova

Nacrtom se predviđaju nerealni uslovi, u pogledu materijalnih i prostornih uslova, koje  amaterski  sportski  klubovi  teško  mogu  ostvariti,  ili  jedan  broj  njih  će  imati teškoće da ih ostvari. Takođe predviđaju se zahtjevi u pogledu administrativnog lica sa radnim odnosom što bi nametnulo finansijske namete koje naši klubovi ne mogu finansirati. U cjelini gledano, propozicije za preregistraciju klubova su u raskoraku sa onim što su realne mogućnosti amaterskih sportskih klubova u pogledu materijalnih uslova, u ovom trenutku i fazi našeg razvoja.

Predlog:  Relaksirati propisane uslove za preregistraciju klubova u pogledu prostora, opreme i ukloniti zahtjev za administracijom u radnom odnosu. Sagledati sadašnje stanje i kapacitete i realno propisati ove uslove – na način da se štiti javni interes i eliminiše mogućnost budućeg formiranja/registrovanja „fiktivnih“ klubova – ali istovremeno ne guše stvarni klubovi i cijela sportska zajednica odreĎenog sporta, naročito „malog“ i amaterskog.

  1. Administracija saveza i statut saveza

Administracija Streličarskog saveza u cijelom periodu rada od 2008 obavlja se volonterski. Niko od ovlašćenih lica i izabranih organa ne prima nikakvu nadoknadu, platu ili dnevnicu za obavaljanje poslova. Novac dobijen od donatora usmjerava se za realizaciju programa saveza: u prvim godinama rada na opremanje opremom za turnire,  opremom za  razvoj u klubovima, za materijalne troškove organizovanih turnira i učešća na turnirima, a kasnije za tekuće troškove i troškove takmičenja.

Da je ovo ovako, vidi se i iz izveštaja o radu koji su skupa sa finansijskim izveštajem (a koji je sadržao fotokopije izvoda sa ž.r. saveza,  računima za gotovinsko plaćanje), te postignutim razvojnim i sportskim rezultatima – predavani svake godine Upravi za mlade i sport, kao osnovnom i glavnom donatoru za realizaciju sportskog programa.

Da je Streličarski savez od svog početka rada, za crnogorske uslove avangardna organizacija, u svjetlu odredbi nacrta zakona o kome je riječ, slijedi i iz činjenice da niko od ovlašćenih lica u cijelom periodu od osnivanja 2008. g. nije član političkih partija, nije prekršajno ni krivično osuđivan, te posjeduje visoku stručnu spremu. U tom smislu, nemamo naročite primjedbe na odredbe nacrta zakona koje definišu ova pitanja, ali iskazujemo zabrinutost da bi tako rigidne odredbe  (u pogledu depolitizacije i stručne spreme) mogle biti i negativan faktor u realizaciji programa nacionalnih saveza, osim što zalaze u opšte slobode pojedinaca i saveza, te se mogu osporavati s tog aspekta.

U postojećim ekonomskim i društvenim uslovima, Streličarski  savez  ne  može računati na velika sredstva, ili sredstva u skladu sa svojim realnim razvojnim i sportskim  potrebama, koje je svojim radom pokazao. U tom smislu, nametati obaveze profesionalne administracije, u radnom odnosu, imovine i kvadrature poslovnih prostora, i sl. – je neralno i nije u interesu našeg sporta.

Neke od odredbi nacrta zakona o sportu, po našem sudu, nedovoljno sagledavajući posledice propisivanja ovih odredbi, utrčavaju „u teren“ koji predstavlja slobodu saveza u pogledu optimalnog organizovanja svog rada, što je bilo predmet primjedbi na okruglom stolu u Podgorici. Npr. odredbe koje propisuju prijem novog kluba u savez,  definišu sastav skupštine (kroz broj delegata kluba), i dr. Naš savez je ovo pitanje precizno a pošteno uredio, i klubovi na isto nemaju primjedbi. Vašoj pažnji preporučujemo član 18 statuta našeg saveza, koga možete naći na web sajtu saveza www.sscg.me u meniju dokumenti, kako ne bi smo opterećivali ovaj dopis razradom te teme.

Predlog:

a) Zadržava se pravo saveza da izabrana lica i administracija saveza u cjelini, funkcioniše volonterski, poštujući statut, opšte slobode i sve zakone Crne Gore

b) Ostavlja se sloboda savezu u pogledu staturanih odredbi i organizacije: procedure prijema kluba u status punopravnog člana (sa pravom glasa u skupštini  i učešća u organim a upravljanja savezom), u pogledu broja predstavnika (delegata) klubova, i druga organizaciona pitanja (vidi član 18 statuta).

  1. Savjet za sport

Pridružujemo se primjedama koje su se čule u javnosti, na okruglom stolu u Podgorici, u pogledu potrebe da sastav i rad Savjeta kao stručnog tijela bude maksimalno profesionalan i nezavisan od organizacija i pojedinaca izvršne političke moći. Smatramo da će jedino na taj način ovaj savjet obavljati svoju ulogu u javnom interesu, u najvećoj mogućoj mjeri.

Predlog:   Formulisati proceduru izbora Savjeta na način koji garantuje da ugledni sportski radnici, profesionalno i materijalno ostvareni i situirani, te lica  sa  stručnim i profesionalnim integritetom, bez konflikta interesa bilo koje vrste – budu članovi Savjeta za sport.

  1. Finansiranje nacionalnih sportskih saveza i sportskih klubova

Saglasni smo sa primjedbama sa okruglog stola koje su išle u smjeru da Savjet kao stručni organ bude zadužen  za donošenje odluke o sufinansiranju programa nacionalnih sportskih saveza. Smatramo da starešina organa državne uprave, u ovom slučaju Ministar sporta, te od njega formirana komisija određene namjene, uprkos najboljim namjerama ne može taj posao obavljati bolje i stručnije od nezavisnog stručnog tijela.

Saglasni smo sa primjedbama iz javnosti koje osporavaju cjelishodnost i finansijsku održivost odredbe da se programi sportskih klubova sufinansiraju od strane lokalne samouprave (sekretarijata za sport i kulturu opština) a samo programi saveza od  Ministarstva sporta. Ovakva odredba nije održiva u postojećim uslovima u Crnoj Gori i nanijela bi štete mnogim sportovima – od „malih“ do „velikih“ i trofejnih. Moguće su u praksi situacije u kojima neki sportski klub dođe u teškoće, a njegov značaj za određenu sportsku granu je naročit. Prepustiti sufinansiranje njegovog programa samo opštini bi značilo propadanje ili gašenje takvog kluba u postojećim uslovima.

Predlog:

a) Savjet donosi odluku o sufinansiranju programa nacionalnih sportskih saveza i sportskih klubova po konkursu.

b) Ministarstvo sporta konkursima sufinansira programe nacionalnih sportskih saveza, kao i sportskih klubova u Crnoj Gori.

  1. Školski sport i sport na Univerzitetu

Ovoj razvojnoj „grani“ sporta nije posvećena prava paţna nacrtom zakona. Ona se pominje deklarativno, načelno, ali nisu razrađeni mehanizmi njenog  razvoja  i podrške.

U prethodnom periodu značajni koraci urađeni su kroz formiranje i rad Sportskog saveza Univerziteta Crne Gore prije desetak godina, kasnije preregistrovanog kao Studentski sportski savez – SSS, koji uspješno rukovodi segmentom studentskog sporta u Crnoj Gori i realizuje brojne aktivnosti.

Međutim, zbog „početnih uslova“ u mnogim oblastima života u Crnoj Gori, značajniji pomaci u mnogim sportskim disciplinama nisu mogući bez ozbiljnijeg razvoja, koji podrazumijeva prije svega ulaganja u infrastrukturu (uslova za sportsku djelatnost) i određena sredstva za sve materijalne tekuće i organizacione troškove, instruktore, i sl.

Predlog: Osmisliti zakonske odrebe u ovom segmentu koje će biti stimulativne za ozbiljniji razvoj amaterskog školskog i univerzitetskog sporta. Predvidjeti održive mehanizme njegovog sufinansiranja.

 

Ispred Upravnog odbora saveza

Izvršni direktor saveza
dr Milan Šekularac dipl.maš.ing

 

Download: Primjedbe na nacrt zakona SSCG